Dit artikel verscheen in De Standaard van 5 juni 2020.

Poor woman counting money

De N-VA wil bedrijven meer kansen geven om hun achterstand in te halen, de PS wil die net verbieden om mensen te ontslaan. Dat belooft vuurwerk op de superkern, die zich buigt over relance­maatregelen.

Premier Sophie Wilmès (MR) hoopt morgen tijdens de superkern met tien partijen een nieuw ‘ondersteuningsplan’ voor de bedrijven goedgekeurd te krijgen, zei ze gisteren op Radio 1. Dat plan moet bedrijven en burgers voorlopig houvast bieden tot een volwaardige regering een echt relanceplan voor de komende jaren uittekent.

Het belooft een pittige discussie te worden. De minderheidsregering gaf afgelopen vrijdag met een hele rist maatregelen de voorzet voor de besprekingen (DS 30 mei), maar kan met 38 op de 150 zetels zelf niets klaarspelen. De andere partijen uit de superkern kregen dan ook de kans om elk zelf nog eens tien voorstellen op tafel te leggen. De sherpa’s van de partijvoorzitters hielden daarover gisteravond een eerste vergadering. Het wordt een huzarenstuk om uit die tientallen maatregelen een werkbaar pakket te selecteren. Temeer omdat veel voorstellen doordrenkt zijn van ideologie. De N-VA wil bijvoorbeeld een tijdelijke versoepeling van de arbeidsmarkt, zodat bedrijven de kans krijgen om de achterstand van de voorbije maanden in te halen. Zo wordt gedacht aan soepelere regels voor glijdende uren en overuren, het opsparen van vakantiedagen en de terbeschikkingstelling van werknemers tussen verschillende bedrijven. ‘Overuren moeten niet per se als een straf gezien worden. Ze bieden de werknemers ook de mogelijkheid om hun inkomen opnieuw wat aan te dikken’, zegt Peter De Roover, die voor de N-VA in de superkern zetelt. De N-VA reikt met dit pakket duidelijk de hand naar de liberalen.

Groen en rood verzet

Maar dit soort maatregelen ligt erg moeilijk bij de socialisten en groenen. Zij hadden zich in april al verzet tegen het volmachten-KB waardoor in de essentiële sectoren tijdelijk soepeler gewerkt kon worden, maar de minderheidsregering-Wilmès zette toen gewoon door.

De PS heeft opnieuw het verbod om personeel te ontslaan tot eind oktober op tafel gelegd en bepleit onder meer naar Frans voorbeeld het recht voor elke werknemer om met behoud van loon thuis te blijven als hij vindt niet coronaproof te kunnen werken. De ideologische kloof is dus gigantisch.

Waar de N-VA erop rekent dat flexibeler ondernemingen de beste garantie bieden voor het stutten van de economie, verwachten de socialisten meer heil van het behoud van de koopkracht. Daarom pleit de PS bijvoorbeeld voor een maandelijkse premie van 200 euro voor wie in armoede leeft en een premie tot 1.000 euro voor wie tijdens de lockdown is blijven voortwerken. De minderheidsregering houdt het in haar voorstellen bij een eenmalige premie van 250 euro voor leefloners en mensen met een beperking.

De SP.A wil dan weer het inkomen stabiliseren van wie werkloos wordt, door de werkloosheidsuitkering niet te snel te laten zakken. ‘We missen in de plannen van premier Wilmès een sociale bazooka in de strijd tegen de armoede’, luidt het bij Groen-fractieleider Kristof Calvo. De groenen willen ook dat de regering zich eindelijk uitdrukkelijk schaart achter het Europese herstelplan. Een plan waar de N-VA grote vraagtekens bij plaatst.

Prelude van formatie

In dat ideologische mijnenveld moet Wilmés zaterdag opereren. Elk van de tien partijen is bovendien erg op haar hoede, want de banden die nu gesmeed worden, kunnen de prelude vormen voor de volgende stap in de formatie. Verwacht wordt dat Wilmès zaterdag voorlopig niet veel verder geraakt dat de verlenging van een aantal bestaande maatregelen, zoals de tijdelijke werkloosheid en het overbruggingsrecht voor zelfstandigen. Daarover bestaat vrij ruime eensgezindheid. Het hele pakket afkloppen wordt moeilijk.