richard-wilkinson-foto-Duncan Wilson (Creative Commons)

… Richard Wilkinson toonde aan dat strijden tegen ongelijkheid zelfs geld op brengt…

Collega’s die je graag hebt, kunnen je net dat ietsje meer teleurstellen. In 2010 zijn Gwendolyn Rutten en ik samen gestart. Het was een lange periode van lopende zaken, dus met veel vrijheid en samenwerking in het parlement. Een fijne tijd. Dat schept een band en respect. Maar haar suggestie deze week dat ongelijkheid eigenlijk een goede zaak is, is gewoon kletspraat. Het is al zeker onzinnig iedereen die opkomt voor meer gelijkheid weg te zetten als een soldaat van de Noord-Koreaanse communisten.

Ook in haar ik-wil-het-even-nuanceren-stuk (DM, 9/6) stapelt Gwendolyn de denkfouten op. We hebben groei en vrijheid nodig, geen vage gelijkheid, klinkt het. De uitspraak is misschien scoren op een blauwe nieuwjaarsreceptie, maar een fact check overleeft ze niet. Wie groei en vrijheid wil, moet net een stevige hekel hebben aan ongelijkheid. Zo toonde het IMF in 2014 al aan dat landen met minder ongelijkheid net een hogere, duurzame groei kennen. Ook in 2014 schatte de OESO de kost van ongelijkheid in ons land op 13 miljard euro.

Strijden tegen ongelijkheid is dus ook een centenkwestie. Het brengt zelfs geld op. Het is ook de overtuiging van Richard Wilkinson, vriend van Thomas Piketty. We moeten aan sociaal beleid doen omdat het gewoon beter is voor ons allemaal. Want of het nu gaat om depressies, drugsmisbruik, schooluitval of criminaliteit, steeds is er één grote boosdoener: ongelijkheid, altijd een recept voor meer miserie. Armoede werkt níét. Je solliciteert niet beter met een lege maag. Van een lege brooddoos ga je slechter studeren.

”Niet gelijk aan de aankomst, wel gelijk aan de start” is nog zo’n denkfout. De aandacht voor het onderwijs is terecht, maar kinderen van ouders met een hogere opleiding hebben nog altijd meer kans op schools succes. Met fatalisme heeft die analyse niets te maken, wel met realisme. De kiem van deze denkfouten ligt bij het blinde geloof in eigen verantwoordelijkheid. Wat je krijgt, is echter niet wat je verdient. Wat je hebt, heb je nooit helemaal zelf verdiend. Niet elke uitkomst is het resultaat van eigen input. Was het maar zo eenvoudig.

Samenspel

Vooruitgang is altijd een samenspel van individu en collectief. Ik ben vandaag parlementslid onder andere dankzij de ijver van mijn vader tijdens zijn eerste lessen Nederlands in 1960. Als Lukaku straks op het EK topschutter wordt, is er veel meer aan voorafgegaan dan die assists van Dries Mertens of Kevin De Bruyne. Verhalen als die van selfmade man Marc Coucke zijn geweldig - we hebben er meer nodig - maar denk onze publieke voorzieningen weg en doe er nog een portie pech bij en Coucke verkoopt misschien nog altijd shampoo van deur tot deur.

Wat pejoratief de ongelijkheidshype heet, is gewoon de brede roep om rechtvaardigheid, die steeds luider klinkt. Die roep zorgt in liberale kringen voor wat nervositeit en dus ook voor wat ideologische verwarring. In de Melsensstraat voelt men dat een eerlijke bijdrage van de grootste vermogens stilaan onafwendbaar wordt en dat zorgt voor paniek.

Ruttens demarche van deze week past dan wellicht in een of andere strategie om N-VA-kiezers terug te halen, maar met zulke dwaasheden verwaarloost een liberale partij vooral haar eigen wortels. We kunnen discussiëren of gelijkheid nu wel het juiste woord is, maar wie ongelijkheid zo relativeert en zelfs fêteert, verliest meteen ook legitimiteit als advocaat van de vrijheid. Ongelijkheid staat synoniem voor onvrijheid. Wie een vrijheidspartij wil zijn, moet ook een gelijkheidspartij zijn.

Share This