Een groep Mechelse jongeren houdt via een Facebook-groep
een pleidooi voor een meer humaan politieoptreden in onze stad (De Morgen, 5
september). Een aantal incidenten van de voorbije weken vormen hiertoe de
aanleiding. Het overleg met de initiatiefnemers, de politie en het stadsbestuur
is ondertussen opgestart. Meer dan ooit moet elke overheid immers openstaan
voor signalen vanuit de samenleving, zeker op lokaal niveau.

De Mechelse jongeren hebben gelijk dat ze zich roeren. Het
is hun stad, de stad waar ze van houden (dixit de initiatiefnemer) en dus ook
een mening over mogen (moeten) hebben. Het spanningsveld tussen politie en
burger is natuurlijk geen louter Mechels fenomeen. Politieoptreden gaat altijd
gepaard met de nodige adrenaline en dus met spanningen. Het is pas in
conflictsituaties dat politie er wordt bijgeroepen. Dat is eigen aan het vak.
Tussen haakjes: de succesverhalen halen zelden de krantenkoppen.

In onze hypermondige samenleving is politiewerk minder
evident. Burgerprotest over politie op sociale media, het is bijvoorbeeld een
nieuw fenomeen. Tegelijk is er wel een logische vraag van onze burgers om te
investeren in veilige, leefbare steden en gemeenten. Wat Mechelen overigens erg
succesvol heeft gedaan de afgelopen jaren. Daar is politioneel optreden onvermijdelijk
een deel van –
naast vele andere instrumenten in een breed, integraal veiligheidsbeleid. Dat
betekent dat zowat alle lokale besturen op zoek zijn naar antwoord op die
vragen: een gemeenschapsgerichte en tegelijk slagkrachtige politie. Dat is een
continue zoektocht.

Iedereen
commissaris

In een mondige, meer horizontale en terecht kritische
samenleving moet politie meer inzetten op aanspreekbaarheid,
conflictbeheersing, stressbestendigheid, hoffelijkheid. De volgende jaren
zullen alle politiekorpsen hierin extra moeten investeren, met versterkte
opleidingen terzake.

Een minder voor de hand liggend spoor is het voluit
inzetten op de betrokkenheid van burgers bij de veiligheid in hun stad. Door
burgers mee in te schakelen in een beleid van integrale veiligheid zoek je
immers aansluiting tussen politie en samenleving.

In Mechelen hebben we een traditie van burgerbetrokkenheid
inzake veiligheid en leefbaarheid. Projecten als Winkel-Informatie-Netwerk, het
Peter- en Meterproject voor een nette stad, buurtbemiddeling met vrijwilligers
of het Grote Broerproject, waarbij jongeren in hun buurt als vakantiewerk een
oogje in het zeil houden op speelpleinen, zijn daar voorbeelden van. Het
Mechels korps was er ook snel bij om sociale media te integreren in de werking,
met een regelmatig Twitter-spreekuur.

Maar eigenlijk moeten we nog een stapje verder gaan: de
tijd is rijp voor ‘iedereen
commissaris’.
Iedereen commissaris betekent dat burgers mee de prioriteiten van de politie
mogen bepalen in hun wijk of buurt. Concreet wordt een deel van de inzet van de
politiecapaciteit vastgelegd door de wijkbewoners zelf. Dat zal dan voor elke
wijk verschillend zijn. Door burgers te bevragen confronteer je hen meteen ook
met beperkingen waar ook het beleid mee kampt. Niet in elke straat kan elke dag
gecontroleerd worden op snelheid bijvoorbeeld. De betrokkenheid van onderuit
geeft het politieoptreden extra legitimiteit.‘Neen, niet de burgemeester, maar wel
uw eigen buren willen deze snelheidscontroles’.

Vrienden
van de politie

Even belangrijk is inzetten op ontmoeting tussen politie en
de burger. Waarom zou de politie zich niet regelmatig laten adviseren door die
burgers? Politiezones zouden permanent in dialoog moeten treden met burgers en
stakeholders (sociale organisaties, wijkcomités, …). Een mogelijke piste is een
adviescomité
‘de
vrienden van de politie’,
een groep mensen die voortdurend mee bekijkt hoe de relatie tussen politie en
burger nog kan worden verbeterd. Onderwerp van de discussie is niet het laatste
incident, maar wel strategische thema’s
zoals het opzetten van gemeenschapsgerichte projecten.

Een andere hefboom voor ontmoeting is het organiseren van
inleefmomenten voor jongeren. Een heel interessante mogelijkheden is het
organiseren van stagedagen voor scholieren bij het lokale korps. Zo sla je twee
vliegen in 1 klap. Men maakt kennis met wat een politieagent zoal meemaakt
tijdens zijn werkuren, wat hopelijk zal zorgen voor extra empathie bij een volgende
ontmoeting met de politie. Tegelijk zijn zulke inleefmomenten belangrijk voor
de rekrutering, zeg maar de promotie voor het mooie beroep van politieagent.
Heel wat korpsen zijn op zoek naar agenten uit de eigen regio. Inleefmomenten
kunnen die zoektocht mogelijk vergemakkelijken.

Zulke instrumenten worden nu overwogen in de Dijlestad. Het
debat over de politie in onze stad is dus een goede zaak. Het plaatst een heel
relevant thema in de spotlights. Dit is democratie 2.0. Burgers, politici en
politie die naar elkaar luisteren en niet in een egelstelling kruipen. De
afgelopen jaren is Mechelen vaak een pionier geweest op vlak van veiligheid.
Het is de  ambitie om dat ook op vlak van
gemeenschapsgerichte politie te (blijven) doen. Met dank aan de Facebook-generatie
om het debat aan te zwengelen.

Een ingekorte versie van deze vrije tribune verscheen op 6 september in De Morgen. De bijdrage is er één samen met Mechels burgemeester Bart Somers, lijsttrekker vld-groen-m+.

Share This