Het uitrustingsplan van de klassieke tripartite ligt er. 41 pagina's analyse en voorstellen voor de energiemarkt van morgen en overmorgen. Van de wet op de kernuitstap met de sluiting van de drie oudste, minst veilige en kleinste reactoren blijft weinig over. Een deel (Doel 1 en 2) schuift een jaartje op naar 2016, een ander deel (Tihange 1) wordt meteen met 10 jaar verlengd.

Er zijn lichtpunten in het plan, maar de draagwijdte van deze beslissing mag niet worden onderschat. What you see, is not what you will get. De uitstapkalender zo fors aanpassen is een historische vergissing. Een echt toekomstgericht energiebeleid is weer wat verder weg.

Voor onze bevoorrading zijn de oudste reactoren immers eerder een probleem dan de oplossing. Als investeringen uitblijven tonen studies aan dat er een risico is op tekorten. Zelfs nog voor 1 kernreactor zou sluiten. Maar het rapport van de administratie Energie zegt ook dat het productiepark onvoldoende flexibel en te nucleair is en daardoor onvoldoende aangepast aan consumptiepieken of -dalen.

Vandaag al is er daarom ook een risico op overcapaciteit, zelfs met relatief weinig groene energie in de mix. Te veel nucleair, een zeer onflexibele technologie, verhoogt het risico op stroompannes bij een lage energievraag en/of meer hernieuwbare energie. Die vervelende situatie wordt nu ‘gebetonneerd' voor jaren. De levensduurverlenging van Tihange 1 is onvermijdelijk een hypotheek op de uitbouw van hernieuwbare energie. Dat nieuws wordt bekendgemaakt op de dag dat Agoria uitrekent dat de windenergiesector al goed is voor meer dan 6.000 jobs.

Consument betaalt de prijs

De verlenging met 10 jaar van Tihange 1 kan niet met het aspect bevoorrading worden onderbouwd. Er zit tegen 2016 à 2017 maar liefst 4630 MW aan moderne, flexibele gascentrales in de pijplijn, 3 keer het vermogen van Tihange 1, Doel 1 en Doel 2 samen. Om de lamp te laten branden hoeft er dus geen reactor met 10 jaar te worden verlengd. Dat een levensduurverlenging geen 10 jaar hoeft te zijn, bewijst de regering trouwens zelf door met Doel 1 en 2 maar beperkt te schuiven tot 2016.

Door onvoldoende snel nucleaire capaciteit te sluiten maakt de regering het nog moeilijker om moderne, flexibele gascentrales rendabel te krijgen. Om dat te compenseren zullen die investeerders vergoed worden voor de uren die ze niet draaien, zegt het uitrustingsplan. Maar dat kost geld. Resultaat: de consument zal opdraaien voor het politiek compromis tussen de Electrabel-partijen. Een snellere uitstap zonder 10-jarige verlenging van de oudste reactoren zou voor consument en investeerder (financieel) interessanter zijn.

Nulrisico bestaat niet

Laten we ook het veiligheidsargument niet vergeten. Doel 1, Doel 2 en Tihange 1 zijn bejaarde kernreactoren van 1975 waar nu al veiligheidsopmerkingen over zijn. In Duitsland sluit Angela Merkel per direct centrales van 1980. Bij ons wordt het leven van oudere reactoren met nog eens 10 jaar verlengd. FANC (het agentschap dat toeziet op nucleaire veiligheid) tracht de bevolking gerust te stellen, maar er zal geïnvesteerd moeten worden om het veiligheidsniveau op te krikken. Euro's die we beter en slimmer kunnen laten spenderen.

En nulrisico bestaat niet bij nucleaire energie, dat weten we ondertussen. Of zijn we Fukushima vergeten? Gilbert Eggermont, gewezen directeur van het Studiecentrum voor kernenergie, was onlangs nog heel duidelijk: ‘We moeten de oudste reactoren, Doel 1 en Doel 2, onmiddellijk sluiten.' Mensen als Eggermont zouden vandaag op het kernkabinet moeten worden uitgenodigd.

De wet-Deleuze van 2003 was coherent en weloverwogen. Stukje per stukje zou de nucleaire capaciteit worden vervangen. De nieuwe kalender is onevenwichtig. Maar liefst 5000 MW aan nucleaire energie zou in één beweging moeten worden vervangen tussen 2022 en 2025. De nucleofiele partijen bereiden nu al de volgende aanpassing voor van de uitstapkalender.

Dank u, SP.A

Er zijn voldoende cijfers beschikbaar om aan te tonen dat het uitrustingsplan niet meer of minder is dan een politiek geïnspireerd compromis. Eigenlijk kan het niet anders dan dat de beslissing over de levensduurverlenging in Oostende is gevallen. Vice-premier Johan Vande Lanotte (SP.A) lijkt nu in te stemmen met de agenda van de Electrabel-partijen.

Ooit had de SP.A de ambitie om zich op te werpen als een tweede groene partij. Vandaag is er nauwelijks nog een verschil tussen SP.A en de PS: nieuwe maatschappelijke issues zoals ecologie zijn weer van ondergeschikt belang. Zelfs als er, zoals bij de kernuitstap, een overduidelijke link is met koopkracht en jobcreatie.

Blauw, oranje en rood is een slecht recept voor de toekomst. Terwijl mensen snakken naar nieuwe oplossingen, gaan de woordvoerders van de klassieke tripartite voor keuzes waar hun politieke (groot)vaders mee zijn opgegroeid. Dat heet conservatisme. In een snel veranderende wereld, met een kwetsbare economie, wordt zo'n houding genadeloos afgestraft. Vandaag zijn we allemaal verliezers. Nog voor de regering een relanceplan heeft, heeft ze er al een met heel veel potentieel weggegooid.

Deze opiniebijdrage is op woensdag 4 juli verschenen in De Standaard.

Share This