In Oost- en West-Vlaanderen kan men opgelucht ademhalen. Er wordt voorlopig geen
tweede kerncentrale gebouwd in het Nederlandse Borssele, op een steenworp van de
Nederlands-Belgische grens. Borssele 2 is nu verder weg dan ooit en vele
waarnemers voorspellen het definitieve einde van het project. Terwijl het
Nucleair Forum een hersenspoeling tracht te organiseren, krijgt de nucleaire
sector andermaal een flinke klap.

Delta heeft goede redenen
om zijn plannen in Borssele 2 op te bergen. ‘Er is gebleken dat de combinatie
van de financiële crisis, de hoge investeringen die nodig zijn voor een
kerncentrale, het huidige investeringsklimaat en de huidige overcapaciteit op de
elektriciteitsmarkt met lage energieprijzen, moet leiden tot de conclusie dat
voorlopig geen kerncentrale kan worden gebouwd', klonk het in de aankondiging.
Bovendien liep de Zeeuwse bevolking niet echt warm voor het prestigeproject van
Delta en het CDA.

Het belang van de beslissing van Delta kan
moeilijk overschat worden. Ondanks verwoede pogingen van de sector zelf en
nucleofiele politici verliest kernenergie terrein. De Finse kerncentrale van
Olkiluoto 3 is in aanbouw sinds 2004 en moest klaar zijn in mei 2009.
Ondertussen heeft de centrale nog geen megawatt elektriciteit geproduceerd en is
de realisatie gepland voor 2013-2014. De kostprijs is geëvolueerd van 3 naar 6
miljard euro, exclusief de afvalberging.

Ook de
projectleider van de nieuwe Franse kernreactor Flamanville 3 mag zich stilaan
zorgen beginnen maken: een kostprijsverdubbeling tot 6 miljard en vertraging tot
2016. De Franse atoomgigant Areva komt erdoor in de problemen. Zij boekten in
2011 1,6 miljard euro verlies. Er dreigen bij Areva duizenden banen te
verdwijnen. In eigen land zagen we in december het gevolg: de sluiting van FBFC
in Dessel, een partner van Areva. Er is in West-Europa almaar minder nood aan
nucleaire brandstof en dat zorgt voor een blijvende overcapaciteit op de
markt.

Het Duitse bedrijf Siemens trekt zich ondertussen
helemaal terug uit nucleaire industrie. Siemens is geen marginale speler. Het
bouwde alle 17 bestaande kerncentrales in Duitsland. Eerder werden we
geconfronteerd met de sluiting van de Britse Mox-fabriek in Sellafield. Beide
beslissingen zijn een rechtstreeks gevolg van de kernramp in Fukushima. Mox,
gerecycleerd uit plutonium, wordt niet langer als betrouwbaar beschouwd en ook
Siemens heeft ingezien dat er met nucleaire projecten maar weinig eer meer valt
te rapen.

Angela Merkel-gewijs gooien ze het bij Siemens over
een andere boeg. Recent hield het bedrijf een nieuwe afdeling boven de doopvont
rond groene steden, hernieuwbare energie en energiebesparing. Ook voor Fukushima
was die trend al ingezet. 2010 was het eerste jaar waarin wereldwijd meer
hernieuwbare projecten zijn gebouwd dan er nucleaire capaciteit is gerealiseerd.
Al voor de kernramp werd de zogenaamde nucleaire renaissance geklopt door de
groene golf.

Risico's

Nergens in de wereld
worden trouwens kerncentrales gebouwd als de privé-ontwikkelaars geen
belangrijke aandeel van de risico's kunnen doorschuiven. Zonder massieve
publieke steun worden er geen nieuwe centrales gebouwd. Dat is ook de conclusie
van de studie ‘New Nuclear, The Economics Say No' van de CitigroupGeo. De studie
somt vijf grote risicogebieden op: planning, bouw, energieprijs, beheer en
sluitingskosten. Overheden in geïndustrialiseerde landen hebben tot nu toe enkel
de planningsrisico's afgebouwd, de factor met de minste financiële impact. Bouw,
energieprijs en beheer zijn echte ‘corporate killers', volgens het rapport.
Investeerders passen steeds meer voor de nucleaire onzekerheid.

Het gaat trouwens niet alleen over centen. De
transparantiesamenleving heeft genoeg van de gesloten en arrogante nucleaire
sector. Zo is er heel wat protest tegen de plannen van het Niras voor de berging
van het langlevend radioactief afval. Vooraanstaande geologen plaatsen grote
vraagtekens bij het project. Ook bij onze Noorderburen maken mensen zich zorgen
over de onomkeerbare ondergrondse opslag van radioactief afval in de buurt van
de Nederlandse grens. De provincie Noord-Brabant verzet zich formeel omdat de
opslag gevolgen zou kunnen hebben voor de drinkwatervoorzieningen.

Desondanks blijft het Niras
voortwerken aan deze piste, zonder een formele beslissing van deregering die
zich maar niet wenst uit te spreken. Geen letter vinden we in de beleidsnota van
de minister van Energie over het afval voor de toekomstige generaties. Er is
toch een participatieprocedure geweest? Inderdaad, die procedure organiseerde
het Niras toevallig vorige zomer, terwijl heel wat mensen van hun verdiende
vakantie genoten. Zelfs lokale besturen werden onvoldoende betrokken.

Nucleaire kater

In eigen land wordt
ook de knoop voor de eerste fase van de kernuitstap maar niet doorgehakt.
Mogelijk verlengt de klassieke tripartite zelfs de levensduur van de drie oudste
reactoren. In elk geval investeren ze veel geld in reactor Myrrha, dat onderzoek
is naar de vierde generatie kerncentrales. Ondanks alle marketing van het
Studiecentrum voor Kernenergie (SCK) dat het Myrrha-onderzoek zou gaan om
medische toepassingen en de verwerking van nucleair afval, is dat de realiteit.
Terwijl iedereen moet besparen, stijgt de dotatie voor het SCK jaar na jaar.
Zeker na Fukushima dreigt CD&V, de politieke voorvechter van Myrrha, de
belastingbetaler met een flinke kater op te
zadelen.

Nucleaire dromen zijn steeds meer bedrog. Politiek
België kan de economische donderwolken boven de nucleaire sector niet blijven
negeren. De ‘spontane' keuzes in economische kringen zijn duidelijk en de
bevolking is klaar voor verandering. Uit een recente Ipsos-enquête bleek dat 66
% van de Belgen voorstander is van een kernuitstap. Het is dus aan de Wetstraat
om te beslissen tussen emo en ratio, tussen korte en lange termijn. De fundi's
zijn zij die vandaag voor nucleaire projecten kiezen, de realo's werken gedreven
aan een groene toekomst.

Dit opiniestuk verscheen op 25 januari in De Standaard.

Share This