De vakbondsbetoging van
afgelopen vrijdag is niet onopgemerkt gebleven. En dan heb ik het niet over de omzet
van de nabijgelegen supermarkten of de gehoorschade voor toevallig passanten in
de Brusselse stations. De vakbondsbetoging verdeelt immers. Je bent voor of
tegen. Het was kiezen tussen ikstaakniet.be, de website van Unizo, of ik staak
wel.

De betoging was of een
stoet van werkschuw tuig of een rouwoptocht voor de vele slachtoffers van het
neoliberalisme. De betoging was geen zaak van groen, blauw en rood maar van
zwart of wit. Ik was één van de weinige politici die zich tussen de indignados waagde. Veel van mijn
leeftijdsgenoten bleven vrijdag thuis of trokken richting werk. Relatief veel
twintigers en dertigers zetten zich zelfs af tegen de betoging.

Ik begrijp ook waarom. Vakbonden
hebben het lastig om zich rond de hervormingstafel te zetten. In de pamfletten
is “behouden” vele malen populairder dan “hervormen”. De gretige zoektocht naar
extra inkomsten steekt iets te fel af tegen het quasi-veto voor besparingen.

Inderdaad, syndicale
woordvoerders werpen zich onvoldoende op als de ambassadeurs voor de
toekomstige generaties. Zo dragen ze eigenlijk bij aan de realisatie van de
politieke agenda van rechts Vlaanderen: de afbraak van onze, door de sociale
organisaties zorgvuldig opgebouwde, welvaartstaat.

Geen
pad richting herwonnen hoop

Toch - u zou het bijna
vergeten - ben ik vrijdag mee opgestapt. Het is toch niet zo moeilijk de brede
verontwaardiging te begrijpen? Alleen al de affaire Dexia verdient zo’n
volkswoede. De lading waarborgen is crimineel en vloekt met een gezond
rechtvaardigheidsgevoel.

De onderhandelaars van
de bankendeals vertellen nu aan de bevolking dat ze het met minder zullen
moeten doen, dat de besparingen hard zullen zijn, dat niet Dexia maar de
uitkeringsgerechtigden het systeem onderuit halen.

Het regeerakkoord is
geen pad richting herwonnen hoop, nochtans de grondstof voor verandering. Er
zijn meer linkse “dogma’s” moeten sneuvelen dan er liberale heilige huisjes
zijn gesloopt. En die selectiviteit mag en moet aangeklaagd worden, ook op een
werkdag in de straten van Brussel.

Amper 0,02% van de
woekerwinsten van Electrabel (40 miljoen) wordt geherinvesteerd in hernieuwbare
energie. De NMBS bespaart op kap van de reiziger, maar de bedrijfswagens die
elke ochtend de Brusselse ring tot parking omtoveren blijven grotendeels buiten
schot. De “groenste regering” ontgroent in 2012 voor 121 miljoen. Fiscale
aftrekken voor energiebesparingen, waar onze KMO’s de vruchten van plukken,
verdwijnen immers. Voor de notionele interestaftrek voorziet de klassieke
tripartite wel nog een budget van 2,13 miljard.

Werkloze schoolverlaters
moeten het eerste jaar hun werkbereidheid drie keer hard maken, maar het
engagement van Di Rupo om voor hen jobs te creëren blinkt uit in
vrijblijvendheid. Terecht wordt gemikt op het verhogen van de gemiddelde bijdragetijd,
maar tijdsrechten om langer werken mogelijk te maken worden afgebouwd. Wie op
zijn 22ste begint te werken, zal na 40 jaar op vervroegd pensioen
kunnen. Iemand die op 16 jaar start, zal echter 44 jaar moeten werken. Van een echte
pensioenhervorming, met bijvoorbeeld een variabele pensioenleeftijd voor nieuwe
intreders, is geen sprake.

En wie na de arbeid wil
uitblazen bij een wedstrijd van Sporting Telenet is ook gewaarschuwd.
Betaaltelevisie wordt duurder, terwijl een zetelbelasting voor vliegtuigreizen
in first class er niet komt. Uiteindelijk
gebeurt 26,4% van de sanering in sociale sectoren, terwijl de banken slechts
een tiende van de inspanningen leveren. De grote vermogens zijn de grote
winnaars van het armworstelen tussen rood en blauw en dat is de betogers niet
ontgaan.

Koerswijziging

Vakbondsleiders Rudy De
Leeuw, Marc Leemans en Jan Vercamst kunnen het slinkend draagvlak bij de
niet-betogende massa niet blijven negeren. Sociale organisaties zijn te
belangrijk om niet te evolueren in de tijd. Maar laten we het debat niet
afleiden van de essentie. De essentie vandaag is niet de huisstijl van het
ABVV, maar de verdeling van de lasten in deze budgettaire moeilijke tijden, het
perspectief voor de burger, de toekomst van onze welvaartstaat.

En dan moeten we de
nieuwe regeringsploeg wel met de vinger wijzen. De klassieke tripartite
beschikt voorlopig over de creativiteit noch de moed om burgers te kunnen charmeren
voor een nieuw sociaal contract met andere spelregels en perspectieven.

Op haar eerste
schooldag heeft de regering Di Rupo dus al meer gemeen met de vakbonden dan ze
zelf beseffen. Allebei moeten ze zich bezinnen over een koerswijziging. Het is
dat of gedoemd zijn om van het toneel te verdwijnen.

Share This