“Het buitenlands nucleair afval is minder erg dan het lijkt,” schreef Karsten Lemmens, redacteur economie van deze krant. (De Standaard, 6 april) Niet dus. Inderdaad, het nucleair afval dat nu door Belgoprocess geïmporteerd wordt, is maar medisch laagradioactief materiaal en dat moet ergens verwerkt worden. Inderdaad, Belgoprocess heeft een overschot aan capaciteit dus de kassa rinkelt bij het sluiten van deze deal.

De invoer van het nucleair afval is echter minder onschuldig dan het lijkt. Het gaat om economische keuzes en good governance. Hoe belangrijk vindt politiek België de nucleaire industrie eigenlijk echt? Dat debat mag eens publiek gevoerd worden.  Ondergetekende bracht het Duits-Belgisch afvalakkoord naar buiten. Verontwaardigd omdat ik op gelekte verslagen moet rekenen om daarover ingelicht te worden. Verontwaardigd omdat de inwoners van Mol en Dessel noch de andere parlementsleden van de commissie Nucleaire Veiligheid op de hoogte gebracht werden. Buitenlandse troep binnenhalen voor wat centen, daar valt immers weinig eer mee te rapen. De woordvoerders hielden zich dus gedeisd. Het contrast met hun gretigheid voor het relativeren van Fukushima de eerste dagen na de ramp is opvallend.

De waarheid is dat Belgoprocess het buitenlands afval nodig heeft om zijn omzetcijfers op te krikken. Als haar CILVA-verbrandingsoven onvoldoende wordt gebruikt, waarom exporteren wij ons onschuldig afval dan niet naar andere landen in plaats van het per se hier te willen verwerken? Het antwoord is eenvoudig: omdat andere landen dat zouden weigeren. En omdat Belgoprocess vasthoudt aan zijn activiteiten en politici hen daarin steunen. Niet voor niets spreekt Belgoprocess van een “mijlpaal”.
 

Jarenlang lobbywerk werpt eindelijk vruchten af. Tijdens de paarsgroene regeerperiode vingen de lobbyisten steevast bot. In 2006 echter zette toenmalig Energieminister Marc Verwilghen (Open VLD) de deur op een kier. Als economische rendabiliteit het argument is, is de volgende stap echter snel gezet. Geven we de volgende keer dan ook groen licht voor buitenlands hoogradioactief afval voor de andere verwerkingsinstallaties? Aanvaarden we enkel Duits afval of is materiaal uit andere landen ook welkom?

Als we het aan de directie van Belgoprocess overlaten, wordt Vlaanderen de draaischijf voor de verwerking van nucleair afval. Onze buurlanden zullen zich dan in de handen wrijven. Dat is niet onze keuze. En de regering zal zeggen: het is ook onze keuze niet. “De politieke geesten zullen wel rijpen.   Binnen 5 jaar is iedereen het Transnuklearschandaal in de jaren 80 vergeten”, denken ze bij Belgoprocess. En ze kunnen nog gelijk krijgen ook. Door groen licht te geven voor het medische afval is de doos van Pandora geopend. 

Het gelobby voor het volgende radioactieve dominosteentje kan starten. De regering van lopende zaken zou beter moeten weten. In december legde het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle een zeer kritische audit neer over de veiligheid bij de verwerkingsfabriek. Die kwam ook op de regeringstafel terecht (De Standaard, 6 april).
 

De audit wees op het gebrekkige brandveiligheidsbeleid, de problemen met alarmsystemen en de slechte veiligheidscultuur. Voor de inhoud van de te verwerken materialen gaat men noodgedwongen af op wat papierwerk, omdat men niet in staat is het materiaal zelf te controleren. Inspectieverslagen van het FANC zijn zelfs geen variapunt op de directieraad van Belgoprocess. Wellicht is de zoektocht naar buitenlands afval en het sluiten van die deals te tijdrovend. De dames en heren bij Belgoprocess zouden zich beter focussen op hun kerntaak: het veilig verwerken van Belgisch nucleair afval.

De afvaldeal is neutraal noch onschuldig. Het is een economische keuze van Belgoprocess en de traditionele partijen. Hun discours van kernenergie als transitietechnologie is ongeloofwaardig. Elke beslissing die politiek België de laatste jaren inzake energie neemt, is gericht op de versterking van de nucleaire dominantie en de nucleaire industrie. Dat zie je ook bij het dossier van de onderzoeksreactor Myrrha, waar de regering het negatieve rapport van de Inspectie van Financiën helemaal naast zich neerlegde. Dat CD&V, Open VLD en N-VA het dan ook zeggen. Dat ze zeggen dat daar de focus ligt in plaats van het aansnijden van het jobpotentieel in de groene energie, dat vele malen groter is dan de tewerkstelling in de nucleaire sector.

Laten we dus eerlijk zijn. Neen, het Duitse afval zal het aantal kankers in de Kempen niet verdubbelen. Neen, we moeten Belgoprocess of het Studiecentrum voor Kernenergie niet onmiddellijk sluiten. Maar het is heel duidelijk: de beslissing om opnieuw buitenlands afval te importeren is niet onschuldig. We moeten een halt toeroepen aan de nucleaire sector als staat in de staat. De toekomst ligt in een echt groen innovatiebeleid en dito economie. Groen! is consequent. De ministers in de Belgische regeringen zijn dat al jaren niet. Een parlementaire onderzoekscommissie zou er een vette kluif aan hebben.

Share This